okladka2018

Tytuł: Student niepełnosprawny. Szkice i rozprawy.


Wolumin: 18(11)2018
Rok: 2018
Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo‐Humanistycznego w Siedlcach
Redakcja naukowa: Tamara Zacharuk

PL ISSN: 1689‐6416

Redakcja czasopisma "Student niepełnosprawny. Szkice i rozprawy" informuje, iż wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.


Licencja: Uznanie autorstwa 3.0 Polska
Zawartość numeru dostępna jest na stronie Repozytorium Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach

Czasopisma w wersji online i ich zawartość, łącznie z abstraktami są chronione prawem autorskim i podlegają każdemu odnośnemu prawu autorskiemu, ochronie baz danych.

I. Z teorii inkluzji

Emilia Rangelova

 

  Risks in the social inclusion of children with special learning educational needs in the Repulic of Bulgaria

Abstract: In the article are outlined a number of issues which are risky about the social inclusion of
children with the closure of specialized schools. These risks are: the closure of specialized schools
and the inclusion of all children with special educational needs in the mass school; with the unpreparedness of the mass teacher to work with these children; with the lack of sufficient number of resourceful teachers to work with each individual child with special educational needs; with the unpreparedness of the mainstream pupil to tolerate the children with special educational needs; with the existence of negative public opinion on children with special educational needs
Streszczenie: W artykule przedstawiono szereg zagadnień, dotyczących zagrożeń inkluzji społecznej
dzieci ze SPE, związanych z zamykaniem szkół specjalnych. Zagrożenia związane z włączeniem wszystkich dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi do szkoły masowej wynikają z: nieprzygotowania nauczyciela szkoły masowej do pracy z dziećmi ze SPE, brakiem wystarczającej liczby nauczycieli, którzy są przygotowani do takiej pracy, ogólnym problemem tolerancji i postrzegania dzieci ze SPE

13

Barbara Skałbania, Mirosław Z. Babiarz

 

  Edukacja włączająca jako przestrzeń dla rozwoju czy ryzyko wykluczenia i marginalizacji ucznia?

Streszczenie: Edukacja włączająca jest efektem zmian społeczno-edukacyjnych ukierunkowanych
na poprawę jakości kształcenia w nurcie humanizmu i egalitaryzmu społecznego. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy ta idea będzie rozumiana i wdrażana z refleksją, zrozumieniem, akceptacją i zaangażowaniem wszystkich podmiotów edukacji: nauczycieli, rodziców i uczniów. W skrajnym przypadku może ona być przestrzenią zmian niekorzystnych, które zamiast włączać i integrować mogą wykluczać i marginalizować ucznia. Celem artykułu jest pokazanie szeregu czynników warunkujących obie prognozy rozwoju edukacji włączającej: optymistyczną i pesymistyczną
Abstract: Inclusive education is the effect of socio-educational changes aimed at improving the quality of education in the area of humanism and social egalitarianism. That is possible only when such an idea is understood and implemented with the reflection, understanding, acceptance and involvement of all education parties: teachers, parents and students. In the extreme case, it can become a space of unfavorable changes, which, instead of including and integrating, can exclude and marginalize the student. The aim of the following article is to present a number of factors conditioning both forecasts of the inclusive education development: optimistic and pessimistic

17 

Irena Pospiszyl

 

  Samowykluczenie jako zagrożenie dla inkluzji

Streszczenie: Artykuł koncentruje się na poczuciu osamotnienia i samotności człowieka we współczesnym świecie. Autorka podejmuje problematykę relacji międzyludzkich oraz wskazuje na ich niekompletność. Osamotnienie, czyli całkowite przeciwieństwo inkluzji, może być konsekwencją wykluczenia lub samowykluczenia
Abstract: The article focuses on the sense of solitude and loneliness of people in the modern
world. Author deals with the problems of interpersonal relationship and their incompleteness. Solitude as a total opposition to inclusion can be a consequence of exclusion or self-exclusion

 29

Ewa Jówko

 

  Kompetencje nauczyciela wspomagającego wyzwaniem edukacji inkluzyjnej

Streszczenie: Niniejszy artykuł zawiera raport z badań pilotażowych skierowanych do nauczycieli,
wspomagających na temat ich ich opinii dotyczącej kompetencji niezbędnych do pracy osobami z różnymi niepełnosprawnościami. W badaniach wstępnych wzięło udział 25 osób z terenu Miasta Siedlce, pracujących zarówno w placówkach typu ogólnego, specjalnego, jak i integracyjnego. Respondenci określają rodzaje kompetencji komunikacyjnych, społeczno-wychowawczych oraz diagnostycznych jako bardzo istotnych w pracy z osobami z niepełnosprawnością. Autorka zauważa, iż proces wyznaczania kompetencji nie jest jeszcze zakończony. Podkreśla również, że należy poszerzyć ofertę studiów pierwszego, drugiego stopnia o kierunek pedagogika specjalna oraz poszerzyć ofertę studiów podyplomowych w celu doskonalenia kompetencji i kwalifikacji nauczycieli z miasta Siedlce i powiatu siedleckiego
Abstract: This article contains a report on pilot studies aimed at supporting teachers their opinion
on the competences necessary to work with people with various disabilities. 25 people from the area of Siedlce took part in prelimi-nary research, working both in general, special and integration type institutions. Respondents define types of communication, socio-educational and diagnostic competences as very important in working with people with disabilities. The author notes that the process of determining competences is not yet completed. He also stress-es that the offer of the first and second degree of special pedagogy should be broadened and the offer of post-graduate studies should be broadened in order to improve the competences and qualifications of teachers from the City and the District of Siedlce

 39

Elena Zheleva

 

  The methodology of health care training in the conditions of interaction medical specialists - children and adults with special needs

Abstract: The methodology of health education is devoted to a particularly important problem - the training of medical specialists for working with children and adults with special needs. This requiresfrom her, in her probation at higher education institutions to train medical specialists: to learn and apply her main accents in dealing with these persons; to form highly qualified medical professionals to identify, perform and evaluate activities related to their own role in caring for a person with special needs - a child or an adult

 49

Daria Krzewniak

 

  Samoocena a bezpieczeństwo osób z niepełnosprawnością

Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie związku pomiędzy samooceną i bezpieczeństwem
osób z niepełnosprawnością. Wskazano, że zarówno zaniżona, jak i zawyżona samoocena nie sprzyjają bezpieczeństwu tych osób. Zaniżona samoocena sprawia, że osoby z niepełnosprawnością nie dostrzegają szans wynikających z nowych wyzwań i sytuacji trudnych, nie podejmują działań zmierzających do rozwoju, który jest warunkiem i składową bezpieczeństwa. Nieadekwatnie zawyżona samoocena przyczynia się natomiast do powstania iluzji bezpieczeństwa, która powoduje wyłącznie uwagi, niedostrzeganie potencjalnych i realnych niebezpieczeństw, sprzyja podejmowaniu zachowań ryzykownych. Ukształtowania adekwatnej samooceny wśród tej grupy osób jest zatem ważne przede wszystkim dlatego, że może ona pomóc pokonywać zewnętrzne trudności i własne ograniczenia na rzecz indywidualnego rozwoju oraz doskonalenia otoczenia po to, by czuć się w nim stabilnie i pewnie
Abstract: The aim of this article is to present the relationship between self-esteem and the security of people with disabilities. It points out that underestimated self-esteem and inflated self-esteem are not conducive to the security of these individuals. Underestimated self-esteem makes people with disabilities unaware of the opportunities ari-sing from new challenges and difficult situations, and unable to take steps to develop, which is a condition and component of security. Inadequately inflated self-esteem contributes to the emergence of an illusion of security that causes exclusion of attention, ignoring potential and real dangers, and encourages risky behavior. Forming appropriate self-esteem in this group of people, first off all is important because it could help to surmount outside difficulties and self restrictions for individual development and improve the environment in order to feel stable and secure in it.

 55

Siyka Chavdarova-Kostova

 

  Inclusive education in the context of the conception education for all

Abstract: The relation between conceptions “Education for all” and “Inclusive education” is presented in the context of the their recent development. Aspects of the European and Word educational policy are commented. The development of the conception for Inclusive education is presented with some specifics regarding groups as children on the move, children under the custody of the state that were not enough discussed till now. Accent is put of the conception “learning for all” that develops the idea “education for all”
Streszcznie: Związek między koncepcjami edukacja dla wszystkich i edukacja włączająca jest przedstawiony w kontekście ich niedawnego rozwoju. Aspekty polityki edukacyjnej europejskiej i światowej zostały skomentowane. Rozwój koncepcji edukacji włączającej został przedstawiony z pewnymi szczegółami dotyczącymi grup jako dzieci w drodze, dzieci pod opieką państwa, które do tej pory nie były dostatecznie omawiane. Akcent położony jest na koncepcję "uczenia się dla wszystkich", która rozwija ideę "edukacji dla wszystkich.

 65

Wiesław Czeluściński, Robert Kapusta

 
  Warunki oraz możliwości korzystania z pływalni i parków wodnych osób z niepełnosprawnością

Streszczenie: Spośród wielu form rekreacji ruchowej, która ma ogromny wpływ na poprawę jakości życia, a także rehabilitację zdrowotną osób z niepełnosprawnością, ważną rolę odgrywa kontakt z wodą na pływalniach i w parkach wodnych, które coraz częściej powstają w okolicach wielu miast, osiedli i gmin. Dzięki możliwości korzystania z nich, młodzież i dorośli z różnymi problemami zdrowotnymi mają sposobność rozwijania swych umiejętności pływackich w ramach zajęć sportowych, rekreacyjnych i rehabilitacji ruchowej. Nie wszystkie jednak obiekty są przystosowane dla osób z dysfunkcjami zdrowotnymi, gdyż posiadają bariery architektoniczne, techniczne lub organizacyjne, które ograniczają lub całkowicie uniemożliwiają swobodne korzystanie z nich osobom z różnymi formami niepełnosprawności ruchowej. Dlatego ważnym zadaniem w rozwijaniu zdrowego trybu życia, kultury fizycznej i aktywnej rehabilitacji zdrowotnej jest zapewnienie warunków do korzystania z obiektów sportowych i rekreacyjnych wszystkim osobom, które tego potrzebują
Abstract: With their increasing number in and around many cities, but also in towns and villages, swimming pools and water parks are among many forms of recreation. Giving local people access to those facilities has a huge impact on improving the quality of life, as well as on the rehabilitation of people with disabilities. With an opportunity to use them, young people and adults with different health issues have a chance to develop their swimming skills in the context of sports, recreation and rehabilitation. Unfortunately, not all swimming pools or water parks are accessible to persons with disabilities because of architectural, technical or organizational barriers that limit or completely prevent people with various forms of health problems from their free use. Therefore, an important task in developing a healthy lifestyle, physical culture and active rehabilitation is to provide the right conditions for the use of sports and recreational facilities to all people that need them.

 71

Tatiana V. Christidis

 
  Артпедагогические методы в инклюзивном образовании

Streszczenie: В статье поднимаются проблемы инклюзивного образования в России, интеграции
«особенных» детей в социум. Актуализируется эффективность артпедагогических методов в интегрированном образовании с целью развития творческих, интеллектуальных, коммуникативных способностей, социализации, воспитания эмпатии и толерантности
Abstract: The article discusses the problems of inclusive education and social inclusion of children with disability in Russia. This topic update also the art pedagogy methods in inclusive education to develop creative, intellectual, communication and socialization skills, to learn empathy and tolerance

 85

Magdalena Podniesińska

 
  Uczeń z chorobą psychiczną

Streszczenie: Artykuł poświęcono problematyce uczniów cierpiących na choroby psychiczne i ich
edukacji. Opisano cechy charakterystyczne chorób psychicznych wpływające na funkcjonowanie w szkole. Zaproponowano również wskazówki dla nauczycieli do pracy z omawianą grupą uczniów
Abstract: The article is devoted to the issue of students suffering from mental illnesses and their
education. The characteristic features of mental diseases which affect the functioning in the school are described. Suggestions for teachers who work with this group of students are also proposed

 91

Ľudmila Krajčíriková

 
  Stimulácia emocionálneho rozvoja a inovácie v edukácii Rómskych žiakov

Streszczenie: Výchova a vzdelávanie rómskych žiakov prechádza mnohými zmenami, ktoré vyplývajú
 zo samotnej podstaty uvedeného etnika, tiež z nastolených spôsobov edukácie, ktoré si vyžiadala samotná doba. Medzi najpodstatnejšiu zmenu považujeme vzťah medzi žiakom a učiteľkou. Učiteľvychovávateľ už nie je niekto, kto len vychováva a vzdeláva, ale je facilitátorom (uľahčovateľom) výchovy dieťaťa. Požiadavky, ktoré sú kladené na súčasného učiteľa sú v oblasti profesionality - edukačná oblasť, ako aj v oblasti samotnej emocionality ku každému jedincovi. Dieťa – žiak, ale predovšetkým ten zo sociálne znevýhodneného prostredia by svojho učiteľa mal vnímať ako niekoho, kto sa oň skutočne zaujíma a dokáže mu pomôcť. Súčasná moderná škola má veľký záujem zefektívniť vyučovací proces a to tak, aby učenie bolo pre žiakov zaujímavé a príťažlivé. Veľký význam sa kladie na cítenie a prežívanie človeka, na jeho skúsenosti, mravný či duchovný rozmer. Z týchto dôvodov sa v posledných desaťročiach rozvíjajú osobnostne a humanisticky orientované koncepcie, ktoré zdôrazňujú autentickú sebarealizáciu schopností a možností človeka prostredníctvom takej aktivity, ktorá podnecuje vnútorné potencie rozvoja osobnosti. Edukácia rómskych žiakov je často diskutovanou témou, a to nielen na Slovensku, ale aj v Európe, kde Rómovia žijú. Jednou z najdôležitejších oblastí, ktoré si zasluhujú našu pozornosť sú inovatívne metódy edukácie rómskych žiakov v spojitosti s inkluzívnym vzdelávaním žiakov zo sociálne znevýhodneného prostredia
Abstract: Upbringing and education and education of pupils of Roma origin are changing, because of the specificity of this ethnic group and the established methods of education. The most important changes are in the student-teacher relationship. The teacher is not only a educator, but also a mentor of the child's development. Teachers have to support the emotional development of the individual and to give real support in difficult situations. in modern school it is very important to raise the effectiveness of the didactic process and upbringing. Learning must be interesting and attractive for students. The feelings and experiences of every person and the spiritual dimension of life are very important. Contemporary concepts in the center of attention put development of individual human abilities and predispositions. Education of Roma pupils is the subject of many discussions, not only in Slovakia, but also in those European countries, where Roma minorities live in. Particularly noteworthy are innovative education methods aimed at Roma students, and related to inclusive education

 97

Sławomir Sobczak

 
  Analiza użyteczności diagnostycznej

Streszczenie: Artykuł powstał w odpowiedzi na zapotrzebowanie studentów dotyczące praktycznych wskazówek przy konstruowaniu narzędzia badawczego. Raport nie tylko ukazuje proces badawczy, ale także przypomina poznawczo i dydaktycznie zasady postępowania metodologicznego.
W części teoretycznej opisano tylko te rodzaje skal porządkowych, na podstawie których podjęto próbę tworzenia trzech instrumentów badawczych, służących do oceny stopnia zaangażowania nauczyciela akademickiego. Oceny tej dokonywali studenci jako osoby uczestniczące, a przede wszystkim doświadczające zaangażowania wykładowcy w sposób ich kształcenia. W procesie dydaktycznym powstające relacje są odpowiednikiem interakcji interpersonalnych, wytwarzających określoną więź, powstającą na skutek zaangażowania. Więź ta stała się przedmiotem analiz w niniejszych badaniach. Celem badań jest analiza użyteczności diagnostycznej trzech narzędzi do pomiaru więzi zaangażowania. Problemem badawczym jest kwestia: Które z testowanych narzędzi jest najbardziej skuteczne do przeprowadzenia procedury badawczej dotyczącej zaangażowania? Odpowiedź na to pytanie została udzielona w konkluzji artykułu. Jedno z trzech narzędzi, a mianowicie to, które mierzyło natężenie stopnia zaangażowania na skali procentowej, okazało się najbardziej trafne, ale też najlepsze do przeprowadzania różnego rodzaju analiz statystycznych
Abstract: This article was created to meet growing student demand regarding the guidelines needed to build a research tool. The following article not only shows the research process but also remind the principles for the conduct of research. The theoretical part describes only those types of ordinal scales on the basis of which an attempt has been made to create a research tool. The aim of the research is to analyse the diagnostic utility (validity) of three tools for measuring involvement. Students were asked to assess the degree of lecturer involvement. It was justified because the students are persons participating in the education process and experiencing the involvement of the lecturer concerning the way of students' education. The involvement is built on interpersonal relationships.
These interpersonal relationships form a specified type of involvement ties which became the subject of analyses in the research. The research problem constitutes the question: Which of the tested tools is the most effective for conducting the research procedure concerning involvement? The answer to this question was given in the conclusion of the article. One of the tools turned out to be the most pertinent but also the best for carrying out various types of statistical analyses. It was a tool that measured the intensity of the involvement degree in percentage-wise

 113

II. Z praktyki inkluzji

Anatolij Smantser

 
  Готовность учителя к работе с детьми в гетерогенной образовательной среде: результаты опытно-экспериментального исследования

Streszczenie: The article analyzes the theoretical aspects of training teachers for work in an inclusive
environment, presents the results of a pilot experimental study of the effectiveness of the implementation of the main provisions of the "Concept of preparing trainees for the design of a psychologically safe heterogeneous educational environment
Abstract: Artykuł analizuje teoretyczne aspekty szkolenia nauczycieli do pracy w środowisku
integracyjnym, przedstawia wyniki pilotażowego, eksperymentalnego badania skuteczności realizacji głównych postanowień "Koncepcji przygotowania uczestników do projektowania psychologicznie bezpiecznego heterogenicznego środowiska edukacyjnego"

 143

Beata Bocian-Waszkiewicz

 
  Dziecko niewidzialne - dziecko „we mgle” : charakterystyka dziecka krzywdzonego i wieloaspektowa pomoc

Streszczenie: Rodzina jest podstawowym środowiskiem wychowawczym każdego dziecka. Zdrowe
funkcjonowanie rodziny wpływa na pełny i optymalny rozwój dziecka. Zaspokojone potrzeby, miłość, więzi, akceptacja, szacunek są podstawą kształtowania tożsamości człowieka – jego poczucia własnej wartości. W obecnych czasach coraz większa liczba dzieci wychowuje się w rodzinach dysfunkcyjnych, np.: rodzic uzależniony od alkoholu, doświadczanie przemocy i traumatycznych przeżyć czy zaniedbania ze strony najbliższych. Zjawiska patologii społecznej dotyczące rodziny, według najnowszych badań, dotyczą prawie co czwartego dziecka. Takie środowisko nie jest przyjazne rozwojowi dziecka, a tym samym przygotowania go do pełnienia odpowiedzialnych ról w dorosłym życiu. W celu zapobiegania krzywdzeniu dziecka ważne jest organizowanie wieloaspektowej pomocy
Abstract: The family is the primary educational environment of every child. Healthy family functioning influences the full and optimal development of the child. Satisfied needs, love, bonds, acceptance and respect are the basis for shaping of own identity – sense of self-worth. Nowadays, many of children are brought up in dysfunctional families, for example: a parent addicted to alcohol, experiencing violence and traumatic experiences or neglect of loved ones. According to recent studies, the phenomenon of family pathology concerns almost every fourth child. Such an environment is not child development friendly and does not prepare the child for responsible roles in adult life. To prevent child abuse, it is important to organize multi-faceted help

 153

Mariusz Dobijański

 
  Socjalizacja dzieci i młodzieży niedostosowanej społecznie metodami opartymi na wpływie osobistym wychowawcy

Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie metod pracy resocjalizacyjnej opartych na wpływie
osobistym nauczyciela/wychowawcy. W artykule przedstawione są tradycyjne metody socjalizacyjne oraz metody adaptowane do procesu edukacyjnego z szeroko rozumianego biznesu, w którym rolę nauczyciela pełni couch, mentor lub tutor. Wszystkie z przedstawionych metod wymagają spełnienia podstawowego warunku, jakim jest oparcie procesu na kluczowej roli „mistrza”, „przewodnika”, „przywódcy”, jakim jest nauczyciel/wychowawca, obdarzonego podstawową cechą wymaganą w indywidualnej relacji edukacyjnej z uczniem, tj. autorytetem
Abstract: The purpose of the article is to present methods in resocialization work based on the
personal teacher’s or educator’s impact. The article submits traditional socialization methods as well as methods adapted to educational process for widely understand business, where the teacher fulfills the role of couch, mentor or tutor. All the presented methods require the accomplishment of essential term: basing the process on a key role of teacher/educator as ‘the master’, ‘the guide’, ‘the leader’, whose characteristic attribute is being ‘authority figure’ in the individual educational relationship with the student..

 162

Veska Shivacheva

 
  The interactive technologies as a component of a supporting educational environment on university

Abstract: In the article the interactive technologies are revealed in the terms of the university education. The aspects of this phenomenon as a component of a supporting educational environment. Analysis of the results of the research and approbation of the model makes it possible to draw conclusions about pedagogical conditions the presence of which contributes to the provision of a supporting environment
Streszczenie: W artykule przedstawiono zastosowanie technologii interaktywnych w kształceniu uniwersyteckim jako wsparcie procesu edukacyjnego, wnioski z analizy uwarunkowań kształcenia, które przyczyniają się do tworzenia środowiska wspierającego

 179

Leszek Ploch

 
  Dyskryminacja osób z niepełnosprawnością intelektualną w kulturze w opinii rodziców i studentów pedagogiki

Streszczenie: Osoby z niepełnosprawnością intelektualną są często ofiarami zachowań dyskryminujących. Często jest to dyskryminacja ze względu na poziom ujawnianych zdolności oraz specyfiki nawiązywania kontaktów międzyosobniczych. Zjawisko dyskryminacji staje się szczególnie szkodliwe i niebezpieczne, jeśli tolerowane jest przez pracowników kultury i sztuki, organizatorów wydarzeń kulturalnych oraz terapeutów. Jakiekolwiek zachowania dyskryminujące w stosunku do podejmowanych form aktywności w kulturze przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną odczuwane są przez nich szczególnie dotkliwie. Przeprowadzone badania własne metodą sondażu diagnostycznego wśród 60 rodziców oraz 115 studentów potwierdziły występowanie zjawiska dyskryminacji w stosunku do osób z niepełnosprawnością intelektualną w miejscach upowszechniania kultury i sztuki. Właściwości opisujące to zjawisko okazały się istotne przede wszystkim na etapie krytycznego zaniżania udziału tych uczestników w kulturze oraz ich efektywnej adaptacji włączającej do środowiska, w tym twórczego
Abstract: Individuals with intellectual disability are frequently victims discriminating behaviour. It is
often discrimination due to the level of revealed abilities and the peculiarity of establishing individual contacts. The phenomenon of discrimination is especially harmful and dangerous if it is preferred by culture and art workers, organizers of cultural events and therapists. Experiencing any discriminating attitudes towards the forms of activity in culture taken by individuals with intellectual disability is especially painful for them. The author's research carried out with the diagnostic survey method among 60 parents and 115 students confirmed the occurrence of the phenomenon of discrimination towards individuals with intellectual disability in places where culture and art are spread. The properties describing the phenomenon of discrimination appeared essential primarily at the stage of critical understating the careers of those participants in culture and their effective adaptation including them in their environment, also the creative one

 185

Katarzyna Marciniak-Paprocka

 
  Metody pracy z osobami z niepełnosprawnościami: raport z badań pilotażowych

Niniejszy artykuł zawiera raport z badań pilotażowych przeprowadzonych wśród nauczycieli, pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów i terapeutów na temat ich opinii o pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi z niepełnosprawnościami różnego typu. W badaniach wstępnych wzięło udział 25 osób z terenu miasta Siedlce, pracujących zarówno w placówkach typu ogólnego, specjalnego, jak i integracyjnego. Respondenci wykazują się dużą różnorodnością metod wykorzystywanych w codziennej pracy zawodowej. Wskazują na konieczność współpracy z rodzicami/rodzinami swoich podopiecznych, doceniając jednocześnie praktyczny wymiar edukacji inkluzyjnej
Abstract: This article contains a report on pilot studies directed to teachers, pedagogues, special
educators, psychologists and therapists about their opinions about working with children, youth and adults with various types of disabilities. In a preliminary study with 25 participants from the area of Siedlce, working in both branches of the general type, special and inclusive. Respondents show a great diversity of methods used in their daily work. They point to the importance of cooperation with parents / families, their wards at the same time appreciating the practical dimension of inclusive education

 203

Daniela Racheva

 
  Folklore as means of inclusion of ethnic minority children. Theory of education

Abstract: The inclusion of children from Roma communities is a challenge that a number of countries
are facing . The present article describes successful Bulgarian models for social and pedagogical inclusion of children from the Roma ethnic group through folklore, developed by informal organizations in the country with the cooperation of the Ministry of Education and Science of the Republic of Bulgaria
Streszczenie: Włączenie dzieci ze społeczności romskich jest wyzwaniem, przed którym stoi wiele
krajów. W tym artykule opisano udane bułgarskie modele społecznego i pedagogicznego włączenia dzieci z etnicznej grupy Romów poprzez folklor, opracowane przez nieformalne organizacje i szkoły w kraju we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki Republiki Bułgarii

 215

Aneta Lew-Koralewicz

 
  Integracja dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w opiniach ich nauczycieli

Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie problemu integracji dzieci z autyzmem na podstawie opinii ich nauczycieli. Badaniem objęto 60 nauczycieli przedszkoli i szkoły podstawowej pracujących z dziećmi z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w grupach integracyjnych oraz w edukacji włączającej. Wykorzystano dwa narzędzia badawcze – kwestionariusz ankiety w opracowaniu własnym oraz Skalę Zadowolenia z Kształcenia Integracyjnego (ZKI-N) autorstwa G. Wiącka. Rezultaty badań ukazały, że nauczyciele są pozytywnie nastawieni do edukacji integracyjnej uczniów z autyzmem, ale uzależniają jej możliwość od poziomu funkcjonowania dziecka. Nauczyciele zauważają również trudności w procesie integracji społecznej dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu objętych edukacją integracyjną i włączającą
Abstract: The purpose of this study is to present the problem of integration of children with Autism
Spectrum Disorder from the viewpoint of their teachers. The input data bases on of the feedback collected from the group of 60 teachers of nursery and elementary schools, who are working with ASD children both in integration groups, as well as, in the inclusive education groups. As for the research methods, they invlove a self compiled questionnaire and the Integrated Education Satisfaction Assesment Scale by G. Wiącek (the ZKI-N scale). The output data of the study prooves that even though teachers display positive attitude towards working with ASD children, the cooperation with them relies to a considerable extent on their level of functionig. It has been also observed by the enquired teachers that despite the children being involved in the integration and inclusive education groups, they may face problems in the proces of integration with the society

 221

Magdalena Szubielska

 
  Teaching statistics to the blind psychology student

Abstract: The objective of this article is to share the experience of teaching statistics to a blind student at Institute of Psychology, The John Paul II Catholic University of Lublin. It discusses three conditions that have to be met in order to be successful. These conditions are: an individual approach toward the student, adaptation of didactic materials and availability of special software which enables the blind student to access the statistical package called SPSS. Solutions developed by us can be used both in teaching students of psychology and students of other faculties who are blind. The limitation in the generalization of applications is related to the fact that that it was a case study and that in the population of blind people there may be individual differences in mathematical abilities and logical thinking
Streszczenie: Celem artykułu jest podzielenie się doświadczeniami z nauczania statystyk niewidomej
studentki Instytutu Psychologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Omówiono trzy warunki, które należy spełnić, aby odnieść sukces dydaktyczny. Warunki te to: indywidualne nauczanie ucznia, adaptacja materiałów dydaktycznych i dostępność specjalnego oprogramowania, które umożliwia studentowi, który nie widzi, dostęp do pakietu statystycznego o nazwie SPSS. Wypracowane przez nas rozwiązania mogą być wykorzystane zarówno w nauczaniu studentów psychologii, jak i studentów innych kierunków, którzy mają niepełnosprawność wzroku. Ograniczenie w uogólnianiu wniosków wiąże się z faktem, że było to studium przypadku i że w populacji osób niewidomych mogą występować indywidualne różnice w zdolnościach matematycznych i logicznego myślenia.

 239

III. Recenzje i sprawozdania

Ewa Jówko

 
  Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Sprawozdanie z działań inkluzyjnych wobec studentów UPH w Siedlcach

Streszczenie: W artykule zaprezentowano sprawozdanie z działalności Centrum Kształcenia i Rehabilitacji
Osób Niepelnosprawnych. Przedstawiono działania CKiRON wspierające proces inkluzji
społecznej studentów z niepełnosprawnościami studiujących w UPH w Siedlcach
Abstract: The article presents a report on the activities of the Center for Education and Rehabilitation
of the Disabled. CKIRON's activities supporting the process of social inclusion of students with disabilities studying at UPH in Siedlce are presented

247