studnet 2017

Tytuł: Student niepełnosprawny. Szkice i rozprawy.


Wolumin: 17(10)2017
Rok: 2017
Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo‐Humanistycznego w Siedlcach
Redakcja naukowa: Tamara Zacharuk

PL ISSN: 1689‐6416

Redakcja czasopisma "Student niepełnosprawny. Szkice i rozprawy" informuje, iż wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.


Licencja: Uznanie autorstwa 3.0 Polska
Zawartość numeru dostępna jest na stronie Repozytorium Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach

Czasopisma w wersji online i ich zawartość, łącznie z abstraktami są chronione prawem autorskim i podlegają każdemu odnośnemu prawu autorskiemu, ochronie baz danych.

I. Z teorii inkluzji

Elżbieta Gaweł-Luty

 

    Między inkluzją a ekskluzją. Społeczna przestrzeń seniorów/Between inclusion and exclusion. Seniors social space

Streszczenie: Celem niniejszego opracowania jest ukazanie problematyki starości w wybranych kontekstach. Został tutaj omówiony jej wymiar terminologiczny, teoretyczny, jednostkowy, demo-graficzny oraz inkluzyjno-ekskluzywny. W tym ujęciu prezentowany tekst porusza zarówno pro-blematykę sposobu interpretacji pojęcia starości i starzenia się, wskazuje na różnice w klasyfikacji wieku starości, prezentuje wieloaspektowość ujęć teorii starzenia się. Podkreśla również, że konsekwencje wynikające ze starzenia się społeczeństw należy rozpatrywać w odniesieniu do samych seniorów, ale również w odniesieniu do funkcjonowania społeczeństwa pod względem mentalnym, ekonomicznym, a także polityki społecznej państwa. Zatem namysł nad starością uzasadnia potrze-bę ograniczania stereotypów i tworzenia narzędzi oraz klimatu przeciwdziałającemu społecznemu wykluczeniu osób starszych.

13

Jadwiga Żuk, Małgorzata Walczuk

 

  Bezpieczeństwo socjalne osób niepełnosprawnych/The social safety of disable people

Streszczenie: Wśród potrzeb człowieka jedną z najważniejszych jest potrzeba bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo socjalne jest pojęciem interdyscyplinarnym. W przypadku bezpieczeństwa socjal-nego osób niepełnosprawnych problem ten staje się o wiele szerszy. Ważnym elementem jest zro-zumienie, czym jest bezpieczeństwo socjalne, jakie niesie zagrożenia brak jego zapewnienia. Prze-ciwieństwem poczucia bezpieczeństwa jest poczucie zagrożenia. Niniejsze opracowanie jest próbą analizy bezpieczeństwa osób niepełnosprawnych. Kiedy mówimy o bezpieczeństwie osób niepełnosprawnych, ich własne możliwości mogą okazać się niewystarczające. To państwo powinno zagwarantować osobom niepełnosprawnym takie poczucie bezpieczeństwa, aby żadne z zagrożeń socjalnych typu: głód, bezdomność, bezrobocie, brak opieki medycznej i rehabilitacji czy brak do-stępu do edukacji nigdy nie były powodem wykluczenia tych osób. Rozwój technologii umożliwia inkluzję ludzi z dysfunkcjami do życia społecznego. Należy wykorzystać wszystkie możliwości rozwoju gospodarczego, ale również edukację społeczeństwa, aby osoby niepełnosprawne były włączane w życie społeczne i nie czuły się dyskryminowane i spychane na margines.

29 

Beata Trębicka-Postrzygacz

 

  O niepełnosprawności w definicjach i regulacjach prawnych w perspektywie inkluzji społecznej /About disability in definitions and regulations in the perspective of social inclusion

Streszczenie: Niniejszy artykuł ma na celu zaprezentowanie wybranych definicji niepełnosprawno-ści i regulacji prawnych dotyczących osób z niepełnosprawnościami, zawartych w priorytetowych dokumentach Unii Europejskiej, ONZ i innych organizacji międzynarodowych, w kontekście inkluzji społecznej osób z niepełnosprawnościami.

 41

Beata Boczukowa

 

  Kształcenie studentów niepełnosprawnych – z warsztatu pracy andragoga / Education of students with disabilities – methods and techniques of adult learning

Streszczenie: W artykule autorka starała się odpowiedzieć na pytanie: w jaki sposób skutecznie organizować proces kształcenia studentów niepełnosprawnych, opierając się na autorefleksjach, własnym doświadczeniu zawodowym i własnych poszukiwaniach badawczych. Celem badań było uzasadnienie szczególnej roli edukacji ustawicznej i doskonalenia warsztatu pracy andragoga w procesie edukacji studentów niepełnosprawnych. Podkreślono również znaczenie andragogiki rewalidacyjnej w badaniach nad niepełnosprawnością. Dobór odpowiednich metod i form kształce-nia uznano za cenne źródło efektywności procesu edukacji rewalidacyjnej. Prowadząc badania nau-kowe wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego i techniki badawcze – analizę dokumentów, technikę wywiadu i technikę obserwacji.

 55

Małgorzata Bednarczyk

 

  Felinoterapia jako forma wsparcia włączenia społecznego i rehabilitacji osób niepełnosprawnych / Felinotherapy as a support form of social inclusion and rehabilitation of people with disabilities

Streszczenie: Felinoterapia jest jedną z form ćwiczeń leczniczych dla dzieci i dorosłych. Artykuł po-dejmuje zagadnienie użytkowania kotów w terapii osób z psychicznymi i fizycznymi zaburzeniami. Autor wskazuje główne obszary wykorzystania tych zwierząt w rehabilitacji, analizując dostępną na ten temat literaturę naukową i wyniki badań naukowych.

 67

Magdalena Podniesińska

 

  Wykluczeni z życia / From life excluded

Streszczenie: Artykuł poświęcono problematyce zdrowia i umieralności na świecie. Przedstawiono dane dotyczące oczekiwanej długości życia dla różnych grup ludności w poszczególnych krajach i wyjaśniono przyczyny dysproporcji między nimi. Opisano także systemy opieki zdrowotnej w niektórych regionach świata i wskazano drogę do ich poprawy..

 77

Jacek Rosa

 

  Próba antropologicznego spojrzenia na niepełnosprawność cudzoziemców w Polsce / Foreigners with disability in Poland – effort of anthropological analysis

Streszczenie: Autor podejmuje zagadnienie cudzoziemców z niepełnosprawnością w kontekście integracji społecznej w Polsce. Próbuje także podjąć się oceny gotowości państwa do wspierania obcokrajowców z niepełnosprawnością w zakresie edukacji, rozwiązań prawnych i instytucjonalnych.

 93

Janina Florczykiewicz, Eugeniusz Józefowski

 
  Warsztat twórczy w pracy z dzieckiem z niepełnosprawnością powstałą w wyniku przewlekłej choroby / Creative workshop in working with a child with disability resulting from chronic illness

Streszczenie: Podjęta problematyka mieści się w obszarze dydaktyki i dotyczy metod stosowanych w pracy z dziećmi z niepełnosprawnością. W tekście zaprezentowano warsztat twórczy pt. „Książka z dziurami” opracowany dla dzieci, u których niepełnosprawność jest wynikiem przewlekłej choroby. Został on przeprowadzony w 1990 roku przez Eugeniusza Józefowskiego (autora warsztatu) w Klinice Dziecięcej w Groningen (Holandia), co pozwoliło na weryfikację przyjmowanych założeń. Rezultat w postaci poprawy nastroju uczestników wskazuje, że warsztat ten realizuje cele ważne w pracy z dzieckiem niepełnosprawnym. Pozwala to stwierdzić, że warsztat twórczy jest efektywną metodą wsparcia.

 101

II. Z praktyki inkluzji

Hanna Żuraw

 
  Osoba z wadą wymowy w poglądach kandydatek do zawodu nauczyciela / The person with speech impediment in the opinion of candidates for teacher profession

Streszczenie: W strukturach ludzkiego umysłu zawarte są prototypy wyglądu, porozumiewania się, rozwoju i funkcjonowania człowieka. Działają one jako swego rodzaju filtry kształtujące procesy percepcyjne. Uruchamiają podziały na swoich i obcych. Czasem prowadzą do marginalizacji ludzi uznawanych za innych. W niniejszej pracy poznawano poglądy dotyczące ludzi z wadami wymowy. Przeprowadzono badania sondażowe wśród kandydatek do zawodu nauczyciela. Stwierdzono, że badane osoby przejawiają relatywnie mały dystans wobec ludzi z wadą wymowy. Dostrzegają jednak szereg ich problemów.

 109

Katarzyna Marciniak-Paprocka

 
  Rodzice o inkluzji – raport z badań pilotażowych / Parents about inclusion – Pilot research report

Streszczenie: Przedmiotem rozważań niniejszego artykułu jest raport z badań pilotażowych do-tyczących opinii rodziców na temat wspólnego wychowania i edukacji dzieci niepełnosprawnych z ich pełnosprawnymi rówieśnikami. Badaniami ankietowanymi zostali objęci rodzice dzieci uczących się na różnych poziomach edukacyjnych zamieszkujący w mieście Siedlce, które uwa-żane jest za przykład w obszarze kształcenia integracyjnego na wszystkich etapach kształcenia (od przedszkola aż po uniwersytet). Punktem wyjścia niniejszych badań było postawienie tezy, iż środowisko rodzinne, jako pierwsze i najważniejsze w życiu dziecka, jest zaczątkiem kształtowania się postaw, wobec tego istotne jest, jaką wiedzę, jakie poglądy, nastawienia i opinie wobec osób z niepełnosprawnością posiadają rodzice. Celem inkluzji jest bowiem nie tylko systemowe włączenie osób wykluczonych do środowiska społecznego, ale pełna integracja. O ile normatywnie, pewne aspekty można uregulować i za pomocą różnych kontroli weryfikować ich funk-cjonowanie, o tyle najtrudniejsze są zmiany w mentalności drugiego człowieka. Wartością niniejszych badań jest niewątpliwie fakt oddania głosu rodzicom – ich opinie na temat praktycznego zastosowania inkluzji pozwalają na przedstawienie realnego obrazu prowadzonych czynności włączających..

 135

Inna Fedotenko, Svetlana Pazukhina

 
  The specificity of the adaptation difficulties of students with special educational needs in studying in the university

Streszczenie: The article deals with the problems of psychological and social adaptation of students with special educational needs to studying in the university. Successful adaptation helps the stu-dent to accept new requirements, to build positive relationships with teachers and classmates, to actualize motives of self-realization, it develops personal growth. The authors describe the stu-dent`s cognitive, motivational, regulatory, communication difficulties; they also identify the main typological groups. As a result of the empirical research four main clusters of students were identi-fied according to the investigated indicators. The leading tactics of assistance to students with spe-cial educational needs are described during designing their individual educational routes.
Keywords: psychological, social adaptation, students with special educational needs, cognitive, motivational, regulatory, communication difficulties, cluster, individual educational route.

 159

Wiktor Bogusław Boruta

 
  Dogoterapia jako metoda wsparcia rozwoju osoby niepełnosprawnej intelektualnie – wybrane aspekty / Dog-therapy as a method to support the development of persons with intellectual disability – some aspects

Streszczenie: Dogoterapia to najbardziej naturalny sposób „przemycenia” trudnych, czasem żmudnych ćwiczeń wspomagających rehabilitację głównie dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie lub fizycznie z pomocą odpowiednio wybranych, przygotowanych i wyszkolonych psów w tym celu. Badania [Boguszewski, 2013] wykazują znakomity wpływ kontaktu z psem na zdrowie i psychikę człowieka niezależnie od jego wieku, płci, stanu zdrowia, czy poziomu niepełnosprawności. W artykule podjęto zagadnienie współpracy dogoterapeuty we wsparciu terapii osób z niepełnosprawnością intelektualną, z zespołem Downa oraz ze spektrum autyzmu. Wskazano główne obszary wykorzystania psów w rehabilitacji ludzi, analizując dostępną na ten temat literaturę naukową i wyniki badań, między innymi Międzynarodowej Organizacji Zdrowia [Karwacka, 2006], czy badania dotyczące wpływu psa na organizm człowieka przeprowadzone przez K. Allen z Uniwersytetu Buffalo w Nowym Yorku.

 173

Elena Asmakovets, Slawomir Koziej

 
  “Social work” students’ willingness to work with people with disabilities

Streszczenie: Willingness to the work is one of the conditions of success of helping people with dis-abilities by experts of social work. Willingness includes cognitive, emotional and behavioral components. The article presents the results of the study of willingness to work with people with disabilities of Russian and Polish students of "Social work" direction

 193

Mariusz Dobijański

 
  Stygmatyzacja nieprzystosowanych społecznie. Determinanty w pracy resocjalizacyjnej będące efektami piętna w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Jaworku / The stigmatization of not socially adapted. Determinants in resocialization work as a result of stigma in the Youth Education Center in Jaworek

Streszczenie: Niedostosowani społecznie, szczególnie dzieci i młodzież, trafiający do instytucji resocjalizacyjnych to osoby, które obok ewidentnych deficytów rozwojowych przekładających się na upośledzenie ich umiejętności i woli właściwego funkcjonowania w społeczeństwie, przeżywają określone emocje. Skutki tych emocji mają istotny wpływ na samoocenę i sposób myślenia o sobie wychowanków placówki. Młodzi ludzie, którzy w swoim krótkim życiu bardzo często spotykali się z negacją własnej osoby, doświadczali różnego rodzaju porażek i niepowodzeń, ma-ją olbrzymie problemy z akceptacją własnej osoby, a także z akceptacją (lub co najmniej wolne-go od uprzedzeń) przez niechętne im społeczeństwo. Proces resocjalizacji, któremu poddawani są nieprzystosowani społecznie, wymaga korekty deficytów, podjęcia działań rozwojowych i socjalizujących w taki sposób, by młodzi ludzie potrafili zrozumieć otaczający ich świat i nauczyć się w nim funkcjonować. Skuteczność tego procesu wymaga także likwidacji uprzedzeń i stereotypów stygmatyzujących osoby niedostosowane społecznie, które uniemożliwiają im efektywny powrót na łono społeczne.

 205

Oksana Anisimova

 
  Социально-психологичекая адаптация детей с ограниченными возможностями здоровья / Social and psychological adaptation of children with disabilities

Streszczenie: The article is devoted to the study of socio-psychological adaptation of children with disabilities. Results are discussed not only the state of adaptation and disadaptation in the con-ditions of educational institutions, but also the characteristics of beliefs about themselves, about ways of reacting in critical situations, encouraging students to reassess themselves and their possibilities. Analyzed the specificity of socio-psychological adaptation and resources of the individual College students depending on the course – from the first to the fourth.
Keywords: inclusive education, inclusive education, socio-psychological adaptation/ disadapta-tion of the personality characteristics of students with disabilities

 217

Dorota Ryżanowska

 
  Tożsamość narracyjna młodych osób dorosłych z niepełnosprawnością fizyczną / The narrative identity of young adults with physical disability

Streszczenie: Celem badań była eksploracja sposobów konstruowania tożsamości narracyjnej przez młode osoby dorosłe z niepełnosprawnością fizyczną oraz poszukiwanie czynników społecznych i kulturowych, które mogły wywrzeć wpływ na zróżnicowanie tego rodzaju narracji. W badaniu wykorzystano wywiad na temat historii życia Dana P. McAdamsa. Przebadanych zo-stało 40 młodych osób dorosłych z różnym rodzajem oraz momentem nabycia niepełnospraw-ności fizycznej. Wśród respondentów znalazły się zarówno osoby z niepełnosprawnością wzro-ku, jak i ruchu. Niepełnosprawność osób badanych miała charakter wrodzony lub stanowiła konsekwencję uszkodzenia ciała w biegu życia. Wyniki badań świadczą o tym, iż według respondentów istotny wpływ na kształtowanie się ich tożsamości narracyjnej wywarły trzy grupy czynni-ków: 1) doświadczenia związane z relacjami społecznymi, 2) czynniki kulturowe, szczególnie prze-kazy medialne, 3) doświadczenia związane z własnym ciałem i jego niepełnosprawnością. W wywiadach na temat historii życia, których udzielili respondenci, można także wyodrębnić czyn-niki niepowtarzalne, właściwe dla kontekstu historii życia konkretnych osób badanych, które wy-warły według nich wpływ na kształtowanie ich narracyjnej tożsamości. Na podstawie analizy literatury przedmiotu [m.in. Edwards 2007, Leszczyńska 2010, Dunn, Burcaw, 2016] można stwierdzić, że wyniki badań stanowią wkład w poszerzenie wiedzy dotyczącej czynników sprzyjających rozwo-jowi tożsamości narracyjnej osób dotkniętych niepełnosprawnością.

 233

Ewelina Cieciera

 
  Wpływ metody harcerskiej na funkcjonowanie społeczne dzieci niepełnosprawnych / The influence of scout methodon the social functioning of disabled children

Streszczenie: Wszechstronna metoda harcerska pozwala na kompleksowe wychowywanie mło-dego człowieka, uczy współpracy w grupie, tolerancji, akceptacji, a także radzenia sobie w trud-nych sytuacjach. Celem badań była ocena skuteczności metody harcerskiej w społecznym funk-cjonowaniu dzieci niepełnosprawnych w Zespole Szkół Specjalnych im. Jana Pawła II w Sokołowie Podlaskim.

 247

Magdalena Maria Ślusarczyk

 
  Działania zapobiegające ekskluzji społecznej. Perspektywa pedagoga / Actions preventing the social exclusion. Prospect of the teacher

Streszczenie: Inkluzja społeczna to stan, który wymaga od szkoły wyjścia naprzeciw potrzebom ucznia. W myśl inkluzji społecznej programy szkolne powinny być rekonstruowane i nakierunkowane na ucznia jako jednostkę indywidualną. Działania włączające koncentrują się więc na akceptacji różnorodności, ogólnym udostępnianiu edukacji, wprowadzaniu świadczeń dla odpowiednich grup dzieci bez wykluczania ich. Szkoła jest miejscem, gdzie idea edukacji inkluzyjnej powinna być wdrażana i realizowana, a jedną z osób, które powinny być aktywne w tym obszarze, jest pedagog, nauczyciel. Mówiąc o inkluzji w edukacji należy zauważyć, że powinna się ona opierać na trzech podstawowych wymiarach: psychologicznym, pedagogicznym i socjologicz-nym. W odniesieniu do tych obszarów najważniejszymi kwestiami inkluzji jest normalizacja, ak-tywne uczestniczenie i akceptacja różnorodności. W tworzeniu przestrzeni edukacji włączającej główną rolę przypisuje się nauczycielowi. To za jego osobą stoi tworzenie warunków społeczno-emocjonalnych, właściwego klimatu emocjonalnego, relacji i komunikacji w społeczności szkolnej i klasowej. Warto zaznaczyć, że edukacja inkluzyjna staje się tym aspektem polskiej szkoły, który jest konieczny ze względu na postępujące zmiany w przepisach prawa.

 265

Barbara Laszuk

 
  Cyberprzestrzeń a zanikające umiejętności interpersonalne nastolatków / Cyberspace and the disappearing interpersonal skills of teenagers

Streszczenie: Artykuł poświęcono problematyce zanikających umiejętności interpersonalnych nastolatków. Opisano przyczyny i konsekwencje danego zjawiska. Skupiono się na ryzyku, jakie ono za sobą niesie. Wspomniano także, w jaki sposób hamować rozwój opisanej sytuacji.

 271

III. Recenzje i sprawozdania

Beata Iwanicka

 
  Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej „O tym się nie mówi 4 – komunikacja osób niedosłyszących” / Report of nationwide scientific conference „Nothing is said about it 4 – communication of hearing impaired people”

Streszczenie: W dniach 31 marca - 2 kwietnia 2017 r. na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „O tym się nie mówi 4 – komunikacja osób niedosłyszących”. Wydarzenie organizowały na-stępujące instytucje: Koło Naukowe Studentów Niesłyszących i Slabosłyszą-cych „Surdus Loquens”, Centrum Edukacji Niesłyszących i Słabosłyszących oraz Katedra Pedagogiki Specjalnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.

287

Ewa Nasiłowska

 
  IV Międzynarodowy Kongres Inkluzji Społecznej / The IV. International Congress of Social Inclusion

Streszczenie: W dniach 6-7 kwietnia 2017 roku Uniwersytet Przyrodniczo-Huma-nistyczny w Siedlcach już po raz czwarty gościł w swoich progach uczestni-ków Międzynarodowego Kongresu Inkluzji Społecznej. Ponad 120 naukow-ców, ekspertów i praktyków z Polski i z zagranicy zajmujących się różnymi aspektami problematyki inkluzji społecznej – w tym edukacji, pracy i rozwo-ju zawodowego, życia kulturalnego i społecznego obradowało w tym roku pod hasłem „Inkluzja społeczna – wdrożenia – wersje i kontrowersje”.

293