student 2008

Tytuł: Student niepełnosprawny. Szkice i rozprawy.


Wolumin: 8(1)2008
Rok: 2008
Wydawnictwo: Wydawnictwo Akademii Podlaskiej
Redakcja naukowa: Tamara Zacharuk

PL ISSN: 1689‐6416

 

I. Z teorii pedagogiki integracyjnej

Lesław Pytka

 
    Narodziny i rozwój polskiej pedagogiki resocjalizacyjnej

Streszczenie: Są na ogół dwa powody, dla których specjaliści z rozmaitych monodyscyplin zaczynają zajmować się  słownictwem. Pierwszy z nich, to kryzys tożsamości danej dyscypliny. Drugi, to jej mniej lub bardziej wyraźny jej rozkwit. Gdy pojawiają się nieporozumienia, narasta potrzeba systematyzacji czy choćby uporządkowania terminologii w postaci słowników, leksykonów i encyklopedii.

11

Milena Nazarczuk

 
  Świat wartości młodzieży z dysfunkcją narządu wzroku

Streszczenie: W życiu każdego człowieka doniosłą rolę pełnią deklarowane i realizowane wartości. Problem ich dostrzegania i kształtowania jest jednym z istotnych dylematów stojących przed współczesnym człowiekiem. Ukształtowanie właściwej i trwałej hierarchii wartości jest czynnikiem niezbędnym do świadomego życia i podejmowania odpowiedzialnych decyzji, dokonywania pewnych wyborów oraz przejawiania określonych zachowań. W toku przeprowadzonych badań starano się określić, jakie wartości preferuje młodzież z dysfunkcją narządu wzroku. Analiza danych pozyskanych w badaniu pozwoliła zaprezentować hierarchię wartości badanej młodzieży oraz ukazać podobieństwa i różnice, które zarysowały się w ocenie wartości badanych chłopców i dziewcząt z Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Laskach.

39

Monika Anna Oknińska

 
  Proces akceptacji dziecka upośledzonego umysłowo w rodzinie

Streszczenie: Narodziny dziecka niepełnosprawnego intelektualnie są przyczyną poważnego kryzysu rodziny, zarówno w jej społecznym funkcjonowaniu jak i w stosunkach wewnątrzrodzinnych. Reakcje rodziny na wiadomość o upośledzeniu  umysłowym dziecka na pewno są różne. Wszystkim trudno jest się z tym pogodzić, jednak najtrudniej przyjmują tę wiadomość rodzice. Przeżycia emocjonalne rodziców dzieci upośledzonych można podzielić następująco: okres szoku, okres kryzysu emocjonalnego, okres pozornego przystosowania się do sytuacji, okres konstruktywnego przystosowania się do sytuacji.  Istotny wpływ na odczucia rodziców mogą mieć następujące czynniki: na jakim etapie rozwoju dziecka pojawiła się niepełnosprawność, w jaki sposób rodzice dowiadują się o niepełnosprawności, jaki jest rodzaj i stopień niepełnosprawności, jak bardzo widoczna jest niepełnosprawność, czy popełniono błędy przy informowaniu rodziców o niepełnosprawności, jakie jest zachowanie dziecka, jakie są wartości i cele życiowe rodziców. Na podstawie analizy badań przeprowadzonych z rodzicami uczniów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Stoku Lackim i Zespołu Szkół Specjalnych w Ignacowie mogę stwierdzić, że narodziny dziecka upośledzonego umysłowo wywołują duże zmiany w życiu rodziny. Negatywnie wypływa to na relacje wewnątrzrodzinne oraz na sytuację materialną rodziny, gdyż matka zazwyczaj rezygnuje z kariery zawodowej na rzecz opieki nad dzieckiem. Ogranicza to także kontakty społeczne całej rodziny, gdyż rodzice wstydzą się dziecka lub nie chcą go narażać na negatywne reakcje otoczenia. Istotne znaczenie, jak wynika z badań, odgrywa stopień niepełnosprawności dziecka oraz trudności wychowawcze, jakie ono sprawia. Rodzicom trudno jest pogodzić się z upośledzeniem umysłowym syna lub córki, po zapoznaniu się z diagnozą odczuwają oni bezradność, szok i niepokój. Badania wykazały, że istotny wpływ mają na to wiek dziecka oraz sposób przekazania diagnozy. W procesie akceptacji niepełnosprawności istotna jest reakcja współmałżonka i rodziny. Wsparcie i pomoc najbliższych pomagają rodzicom w zaakceptowaniu diagnozy.

63

Małgorzata Serzysko-Zdanowska

 
  Postawy rodzicielskie wobec dzieci z upośledzeniem umysłowym

Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie postaw rodziców dzieci przebywających w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Stoku Lackim. Praca ta zawiera próbę odpowiedzi na trzy zasadnicze pytania:
- Jakiego rodzaju postawy przejawiają rodzice dzieci upośledzonych umysłowo?
- Jakie rodzaje postaw rodzicielskich wyróżniamy?
- Czy istnieje związek między kształtowaniem się postaw rodzicielskich a stopniem niepełnosprawności dziecka?

91

Grażyna Szymańska

 
  Metoda Tomatisa – stymulacja audio-psycho-lingwistyczna

Streszczenie: Niniejsza praca dotyczy terapii metodą Tomatisa. Profesor Alfred Tomatis, światowej sławy otolaryngolog, naukowiec. Doktorat uzyskał w Akademii Medycznej w Paryżu. Wychował się w bardzo muzykalnej, francuskiej rodzinie. Jego
ojciec był śpiewakiem operowym, tak więc w dzieciństwie towarzyszył ojcu w jego podróżach artystycznych, oglądał wiele przedstawień operowych. Jednak rodzice zadecydowali, że on nie będzie śpiewakiem operowym. Tomatis ukończył medycynę
i prowadził badania nad związkiem pomiędzy słuchem, głosem, mową i językiem. Jego paramedyczne teorie słyszenia i słuchania są znane jako metoda Tomatisa albo stymulacja audio-psycho-lingwistyczna (SAPL). Alfred Tomatis zawarł wnioski ze swoich obserwacji w tzw. trzech prawach Tomatisa: (1) Głos zawiera jedynie te częstotliwości, które słyszy ucho; (2)  Modyfikacja sposobu słyszenia prowadzi do natychmiastowych zmian w głosie; (3) Zastosowanie treningu słuchowego pozwalającego słyszeć brakujące częstotliwości prowadzi do trwałej modyfikacji głosu. Metoda Tomatisa jest metodą treningu słuchowego przeprowadzonego za pomocą urządzenia zwanego elektronicznym uchem. Składają się na nią sesje słuchania materiału dźwiękowego (muzyka W. A. Mozarta i chorał gregoriański), konsultacje i ocena audio-psycho-fonologiczna. Metoda ma zastosowanie u osób, u których stwierdza się zaburzenia uwagi słuchowej. Alfred Tomatis swoją metodę opisał w 14 książkach i licznych artykułach.

123

Grażyna Szymańska

 
  Test uwagi słuchowej i lateralizacji

Streszczenie: Zarówno test uwagi słuchowej i lateralizacji słuchowej, jak i tzw. elektroniczne ucho są najważniejszymi elementami metody Tomatisa. Test uwagi słuchowej i lateralizacji słuchowej jest podstawowym narzędziem diagnostycznym używanym w praktyce podczas stymulacji audio-psycho-lingwistycznej. Technika testu uwagi słuchowej przypomina badanie audiometrii tonalnej, jednak występują między tymi badaniami istotne różnice. Wyniki badań w teście uwagi słuchowej zależą od indywidualnej zdolności słuchania i przetwarzania dźwięków przychodzących „z zewnątrz”, czyli wypowiedzi innych osób oraz umiejętności słuchania dźwięków „wewnętrznych” - czyli własnego głosu i mowy. Test uwagi słuchowej i lateralizacji składa się z następujących elementów: badanie uwagi słuchowej zewnętrznej (drogą powietrzną), badanie uwagi słuchowej
wewnętrznej (drogą kostną), badanie umiejętności lokalizacji dźwięku (drogą kostną), badanie umiejętności dyskryminacji wysokości dźwięku (tzw. selekcji dźwięku), badanie lateralizacji słuchowej. Test uwagi słuchowej i lateralizacji przeznaczony jest do diagnozy dzieci z zaburzeniem uwagi słuchowej.

149

Beata Osińska, Ewa Kozarska

 
  Niepełnosprawny czytelnik w bibliotece naukowej na przykładzie Biblioteki Głównej Akademii Podlaskiej

Streszczenie: Biblioteka Główna Akademii Podlaskiej to nowoczesna biblioteka akademicka otwarta na czytelników niepełnosprawnych, realizująca ideę równych szans. Dostęp do zbiorów, informacji, specjalistycznego sprzętu i  oprogramowania jest w naszej bibliotece standardem. Mamy nadzieję, że wszystkie nasze działania i postawa wobec niepełnosprawności przyczynią się do przełamywania barier w świadomości, często trudniejszych do pokonania niż bariery
architektoniczne.

165

II. Doświadczenia w zakresie edukacji integracyjnej w Europie i na świecie

Tamara Zacharuk

 
  Kształcenie integracyjne w Niemczech

Streszczenie: Kształcenie integracyjne w Niemczech rozwija się od 1988 r., kiedy zwrócono uwagę, że system oświatowy musi być bardziej elastyczny i dostosowany do specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów niepełnosprawnych. Od 1994 roku kształcenie uczniów niepełnosprawnych stało się wspólnym zadaniem wszystkich szkół.

183

III. Z praktyki integracyjnej: terapia, gra, zabawa

Magdalena Korneluk, Milena Nazarczuk

 
  Zakładane i realizowane funkcje nauczyciela wspomagającego w klasie integracyjnej

Streszczenie: W literaturze anglojęzycznej stosuje się na określenie integracji dwa terminy: „integracja” (integration) i „włączanie” (inclusion). Nie stanowią one synonimów, chociaż są w języku angielskim stosowane zamiennie. Różnice semantyczne między określeniami „integracja” i „włączanie” dotyczą sposobu włączania dziecka do klasy szkoły ogólnodostępnej oraz sposobu rozumienia odmienności dziecka będącego podmiotem integracji i stylu jego uczenia się. Mając na uwadze pierwszą kwestię, G. Thomas twierdzi, że włączanie polega na przyjęciu i zaakceptowaniu wszystkich dzieci przez szkołę ogólnodostępną, bez względu na ich odmienność, a integracja - przeciwnie: sprowadza się do fizycznego przeniesienia dziecka z jednej placówki edukacyjnej do drugiej bez żadnej gwarancji, że nastąpi długo oczekiwana zmiana na korzyść w poziomie jego funkcjonowania edukacyjnego i społecznego w szkole ogólnodostępnej. Proces integracji nie może istnieć bez specjalnego przygotowania placówki edukacyjnej. Ponadto potencjalni uczestnicy tego procesu, tj. dzieci, młodzież szkolna, muszą wykazać się gotowością do kształcenia integracyjnego.

189

IV. Scenariusze zajęć integracyjnych

Barbara Kądziołka, Wanda Stasiuk

 
  Program biblioterapeutyczny dla świetlicy pozaszkolnej

219

V. Recenzje i sprawozdania

Leszek Niedziółka

 
  Tyflografika i akustyka – wyzwania w orientacji przestrzennej – ogólnopolska konferencja na temat orientacji przestrzennej

255

Tamara Zacharuk

 
  Recenzja książki pod red. nauk. Marii Vitkovej „Vzdelavani żaku se specialnimi vzdelavacimi potrebami” I wyd., Paido, Brno 2007, ss. 354

261